Blog
- 28 maja 2026Kreta
Agios Stefanos. Mała świątynia z ogromną opowieścią w środku
Na skraju dębowego lasu pod Drakoną stoi kościół tak mały, że łatwo uznać go za niepozorną kapliczkę przy drodze. A jednak w jego wyblakłych freskach zachowała się rzadka opowieść o św. Szczepanie, pierwszym męczenniku chrześcijaństwa, oraz ślad świata, w którym bizantyńska Kreta spotykała się z Zachodem.
- 26 maja 2026Kreta
Ζωοδόχος Πηγή / Zoodochos Pigi. Życiodajne Źródło pośród sadów Alikianos
Między sadami cytrusowymi równiny Chanii stoi kościół, który nie krzyczy z daleka. Trzeba wiedzieć, czego się szuka. A warto — bo pod jego posadzką leżą dzieci, na ścianach żyje Jan Ksenos, a wezwanie Życiodajnego Źródła nabiera tu znaczenia, którego nie ma nigdzie indziej.
- 23 maja 2026Kreta
Μέσκλα / Meskla. Kościół Przemienienia, czyli światło ukryte w górach
Na obrzeżu górskiej wioski niedaleko Chanii stoi niewielki kościół, który łatwo przeoczyć. A szkoda, bo jego freski nie są tylko ozdobą. Prowadzą odwiedzającego przez opowieść o świetle, śmierci, pokucie i nadziei.
- 5 stycznia 2026ikonografia
Moment, w którym niebo pęka. Chrzest Chrystusa w ikonografii
Ikona Chrztu Pańskiego nie pokazuje chrztu w sensie, w jakim rozumie go narracja ewangeliczna. Nie opowiada historii, lecz streszcza teologię. W jednym obrazie skupia moment, w którym niebo się otwiera, materia zostaje uświęcona, chaos ustępuje, a kosmos — od aniołów po rzekę Jordan — rozpoznaje swojego Stwórcę. Każdy detal tej sceny jest precyzyjnym zdaniem wypowiedzianym obrazem. Jeśli spojrzeć uważnie, widać nie epizod z życia Jezusa, lecz ikonę nowego stworzenia.
- 31 grudnia 2025ikonografia
Dlaczego na Krecie łatwiej spotkać Świętego Jerzego niż nieobite auto
Na Krecie łatwiej trafić na wizerunek Świętego Jerzego niż na nieobite auto. Jest na ścianach wiejskich kościołów, przy dawnych traktach, w miejscach oddalonych od miast i ich murów. Nie zawsze walczy ze smokiem, częściej po prostu jest — czujny, obecny, gotowy do interwencji. Ten esej nie opowiada o świętym z legendy, lecz o figurze ochrony w świecie, który przez wieki żył w cieniu realnego zagrożenia: piratów, wojen, porwań i nagłej śmierci.
- 30 grudnia 2025koscioly
Kościół Świętego Jerzego w Komitades (Sfakia)
Kościół Świętego Jerzego w Komitades to XIV-wieczna świątynia w regionie Sfakia na Krecie, znana z dobrze zachowanych fresków autorstwa Ioannisa Pagomenosa oraz zachowanej tablicy fundacyjnej z lat 1313–1314. Położony z dala od głównych dróg, w surowym krajobrazie górskim, stanowi cenne świadectwo lokalnej pobożności, wspólnotowej fundacji i programu ikonograficznego epoki weneckiej.
- 27 grudnia 2025koscioly
Kościół Panagia w Agios Ioannis (Aradena)
Wyjątkowy kościół w wyjątkowym miejscu.
- 17 grudnia 2025ikonografia
Trzech panów na ławce, nie licząc łotra
O tym, jak na Krecie malowało się Raj i dlaczego wciąż nas to obchodzi.
- 12 grudnia 2025miejsca
Plaża Elafonisi, czyli miejsce, które oszukuje
Piękno tego krajobrazu łatwo zagłusza fakt, że był on świadkiem wydarzeń bliższych greckiej tragedii niż wakacyjnej opowieści.
- 29 listopada 2025koscioly
Chromonastiri - Panagia Kera
W Chromonastiri nawet cisza ma swój ciężar. To nie jest wieś, która walczy o uwagę turystów — to miejsce, które żyje swoim własnym rytmem, jakby czas płynął tu inaczej.
- 28 listopada 2025ikonografia
Pantokrator: Obecność, której nie da się zignorować
W kreteńskich kościołach wizerunek Pantokratora nie opowiada historii – on ustanawia relację, w której człowiek przestaje być centrum, a Bóg odzyskuje swoje miejsce ponad światem.
- 12 listopada 2025kreta
Współczesna Kreta i ortodoksja – opowieść wyspy
Jak modlitwa, sól i ikony przeniknęły codzienność mieszkańców Krety od Wenecjan po współczesność.
- 2 listopada 2025bizancjum
Cywilizacja ortodoksyjna – Opowieść Wyspy
Dlaczego kreta przetrwała.
- 28 września 2025biblistyka
Ile judaizmu zostało w ortodoksji wschodniej - część IV
Wschodnia ortodoksja, choć ukształtowana w świecie greckim, myśli o Bogu bardziej jak Izrael niż jak późna łacińska Europa.
- 17 września 2025biblistyka
Ile judaizmu zostało w ortodoksji wschodniej - część III
Jeśli gdziekolwiek można zobaczyć nienazwany, ale wciąż pulsujący rdzeń judaizmu w chrześcijaństwie wschodnim, to właśnie w liturgii.
- 7 września 2025koscioly
Anisaraki, kościół Świętej Anny
Jeden z najciekawszych ikonograficznie kościołow w Selino.
- 5 września 2025biblistyka
Ile judaizmu zostało w ortodoksji wschodniej - część II
Zakaz przedstawiania Boga jest jednym z tych momentów, w których widać, jak głęboko chrześcijański Wschód wyrasta z judaizmu – i jak bardzo odróżnia się od Zachodu.
- 1 września 2025biblistyka
Ile judaizmu zostało w ortodoksji wschodniej - część I
W tradycji Wschodu jest coś, co natychmiast kojarzy się z modlitwą i doświadczeniem Starego Testamentu. Chodzi o sposób obcowania z Bogiem: nieprzelany w osobistą emocję, ale zanurzony w rytmie, powtarzalności, wspólnocie i tajemnicy.
- 21 sierpnia 2025kreta
Kreta - historia pisana wapnem
Jak czytam Kretę z wapna, fresków i kościołów.
- 18 sierpnia 2025duchowosc
Prorok Eliasz i wyjątkowe panigiri
Co mną wstrząsnęło i dlaczego nie było to trzęsienie ziemi.
- 15 sierpnia 2025ikonografia
Dekapentavgoustos, czyli zaśnięcie Bogurodzicy
Wyjątkowe święto i wyjątkowa historia ujęta w ikonach i freskach.
- 9 sierpnia 2025historia
Subiektywna lista rzeczy wkurzających
Co mnie wkurza, irytuje i śmieszy. Bez zadęcia z dużym przymrużeniem oka.
- 8 sierpnia 2025koscioly
Maza, kościół Świętego Mikołaja
Mały, ale piękny i na dodatek z legendą w tle.
- 3 czerwca 2025historia
Kreta się trzęsie i to nie od dziś
Narodziny nowej wyspy na starej mapie.
- 6 kwietnia 2025wenecja
Co widział Gerola a my już nie zobaczymy
Historia jednego kościoła z katalogu Giuseppe Geroli.
- 23 marca 2025koscioly
Kościoły, oczy i Alexis Zorbas
Mentalność Kreteńczyków, czyli Pokochaj mnie, miły – potem będę znowu twoją ciocią.
- 9 marca 2025historia
Zapomniane bohaterki
Kobiety w kreteńskim ruchu oporu w czasie II wojny światowej.
- 14 stycznia 2025ikonografia
Serafiny, cherubiny w kreteńskiej ikonografii
Byty duchowe w kościołach Krety. Dlaczego są tak rzadkie i wyjątkowe.
- 6 stycznia 2025biblistyka
Trzej królowie, czyli świnka morska
Ikonograficzna historia o królach, których nie było.
- 14 grudnia 2024duchowosc
Jak kąpano Jezusa
Kreteńskie freski, apokryfy i inne niewygodne fakty o Narodzeniu.
- 10 listopada 2024historia
Kreta w ujęciu darwinowskim, czyli ewolucja postawy
Co się przez lata zmieniło w moim postrzeganiu Krety.
- 2 listopada 2024kreta
Kreta - choroba przewlekła - część I
Jakim cudem ona tak uzależnia?
- 2 listopada 2024kreta
Kreta - choroba przewlekła - część II
Jakim cudem ona tak uzależnia?
- 21 września 2024koscioly
Piekło w Deliana. Kreteńska lekcja ognia
Kościół Świętego Jana Chrzciciela w Deliana jako klucz do mentalności epoki.
- 27 sierpnia 2024historia
Gdzie jest klucz do Krety
Brutalna konfrontacja z turystyczną rzeczywistością.